logo PTBIOCH

logo FEBS

Z ŻYCIA ODDZIAŁÓW

Rok 2016 jest okresem wielkich, doniosłych rocznic: 100-lecia urodzin Francisa H.C. Cricka, Złotego Jubileuszu odkrycia kodu genetycznego oraz Diamentowej Rocznicy centralnego paradygmatu biologii molekularnej.

Instytut Chemii Bioorganicznej Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu, mając w pamięci te wielkie i przełomowe wydarzenia w nauce i chcąc je uczcić, zorganizował w dniach 27–28 października 2016 konferencję pod tytułem DNA – JĘZYK ŻYCIA.

Składała się ona z 3 części. Pierwsza, odbywająca się pod hasłem Historia zapisana w DNA, podzielona została na trzy sesje: Homo sapiens w Europie, Początki państwowości polskiej i Archeogenomika w Polsce. Problematyka historyczna oraz badania DNA szczątków ludzkich są z wielkimi sukcesami realizowane w wielu laboratoriach w Europie i na świecie, stanowiąc solidne podstawy do dyskusji o migracji ludzi oraz relacjach historycznych. W Polsce zagadnienia te objęte są grantem SYMFONIA Narodowego Centrum Nauki, realizowanym w Instytucie Chemii Bioorganicznej i na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Dyskutowano drogi przemieszczania się ludności z Afryki do Europy. Dane genetyczne pozwoliły wskazać na dwa wyjścia z Afryki. Pierwsze, nieudane miało miejsce ok. 150-100 tysięcy lat temu (tya; ang. thousand years ago). Drugie udane nastąpiło ok. 60-50 tya, prowadziło wybrzeżami południowej Azji i zaowocowało między innymi zasiedleniem Australii (ok. 50 tya). Anatomiczne współcześni ludzie od samego początku wstąpienia do Azji mieszali się z archaicznymi formami Homo. Genetyczna domieszka Neandertalczyków jest obecna u osób, datowanych na okres 45-38 tya, będących w jednakowym stopniu przodkami wszystkich wschodnio- i zachodnio-azjatyckich populacji. Mimo iż Homo sapiens docierają do neandertalskiej Europy 45 tya, to dopiero ok. 35 tya działanie dryfu genetycznego pozwoliło wyodrębnić zachodnie- i wschodnie eurazjatyckie populacje paleolityczne [1], (Ireneusz Stolarek, Poznań).

Omówiono problemy ludności Wielkopolski i Kujaw w okresie późnej starożytności (Janusz Piontek, Poznań). Przedstawiono źródła historyczne dotyczące Państwa Piastów (Janusz Dobosz) oraz ich związki z Rzeszą Niemiecką (Eduard Mühle, Münster). Dyskutowane były odkrycia archeologiczne cmentarzy z obszaru Państwa Pierwszych Piastów (Michał Kara) oraz Ostrowa Tumskiego w Poznaniu (Hanna Kóčka-Krenz, Poznań).

Bardzo interesujące doniesienia dotyczyły wykorzystania metod molekularnych do badań paleontologicznych (Wiesław Lorkiewicz, Łódź), a także śledzenie genetycznych uwarunkowań tolerancji laktozy w kontekście gęstości kości (Barbara Mnich-Woźniak, Kraków). W obrębie genu LCT, warunkującego tolerancję laktozy, u sześciu osób stwierdzono genotyp TT, u czterech genotyp CT (tolerująca laktozę), natomiast u siedmiu osób wykryto genotyp CC (nietolerancja laktozy). Zaobserwowano istotną zależność między genetycznym uwarunkowaniem tolerancji laktozy a gęstością kości (występowaniem osteoporozy).

Omawiano wykorzystanie mitogenomiki (dziedziny nauki zajmującej się badaniami genomów mitochondrialnych) w badaniach populacji pradziejowych. Sekwencje genomów mitochondrialnych można określić z kopalnego DNA (ang. ancient DNA, aDNA) dwiema metodami, albo poprzez bezpośrednie sekwencjonowanie bibliotek genomowych z wykorzystaniem systemów wysokoprzepustowych, lub poprzez wstępne wzbogacanie w genomy mitochondrialne, a następnie sekwencjonowanie wysokoprzepustowe. Mitogenomika znajduje zastosowanie w przypadku analiz pokrewieństwa oraz w badaniach populacji pradziejowych np. Scytów z okresu żelaza (Anna Juras, Poznań. Anna Philips (Poznań) dyskutowała zidentyfikowane na podstawie analizy DNA mikroorganizmy towarzyszące szczątkom ludzkim. Badania kopalnego DNA wyizolowanego ze szczątków ludzkich lub zwierzęcych zazwyczaj skupiają się tylko na badaniach endogennego aDNA. Jednak większość pobranego materiału DNA nie pochodzi od badanego organizmu, lecz z mikroorganizmów, które skolonizowanych szczątki pośmiertnie lub były w nich obecne przed śmiercią organizmu. Postęp technologiczny jaki dokonał się w ostatnich latach w dziedzinie sekwencjonowania DNA pozwoliły na kompleksową analizę składu mikrobów obecnych w kopalnych szczątkach ludzkich. Przeanalizowano 161 prób datowanych na 1–1200 AD z siedmiu stanowisk archeologicznych zlokalizowanych w różnych regionach Polski. Większość zidentyfikowanych drobnoustrojów to wszędobylskie bakterie środowiskowe, które najprawdopodobniej skolonizowały szczątki w niedalekiej przeszłości. Jednakże w dwóch trzecich prób zostały zidentyfikowane również bakterie charakterystyczne dla flory jamy ustnej i przewodu pokarmowego człowieka oraz potencjalne patogeny. Materiał genetyczny bakterii typowych dla flory człowieka wykazał charakterystyczny dla aDNA wzór uszkodzeń, który porównywalny był ze stopniem uszkodzeń endogennego ludzkiego aDNA.

Druga część konferencji, Od biomolekuł do syntetycznych organizmów, obejmowała dwie sesje.

W pierwszej, zatytułowanej DNA – teraźniejszość, Wojciech T. Markiewicz (Poznań) omówił początki, dokonania i perspektywy biologii chemicznej, a w szczególności biologii chemicznej kwasów nukleinowych. Za pierwszego biologa chemicznego można uznać Josepha Priestleya [2], tego samego, który odkrył tlen w roku 1774, a wcześniej kilka nowych gazów, między innymi amoniak i podtlenek azotu (gaz rozweselający).

Dzisiaj trudno sobie wyobrazić analizy procesów mechanizmów biologicznych bez znajomości budowy przestrzennej biomolekuł (Mariusz Jaskólski, Poznań). Struktura podwójnej helisy DNA, która dała początek biologii strukturalnej, jest ikoną biologii molekularnej. Struktury rybosomu, największego rybozymu czy splicesomu, a także wielu białek i ich kompleksów również z kwasami nukleinowymi stanowią potwierdzenie tzw. „reguły kciuka” zaproponowanej przez Francisa Cricka sugerującą, że najlepszym sposobem na uchwycenie funkcji jest znajomość struktury danej makrocząsteczki..

Diagnostyka pacjentów z podejrzeniem choroby genetycznej pozostaje wyzwaniem dla ekspertów klinicystów. Tomasz Żemojtel (Berlin) pokazał jak integracja bioinformatycznej analizy fenotypów i sekwencjonowania nowej generacji w obrębie jednej procedury diagnostycznej umożliwia skuteczną implementację diagnostyki różnicowej w genetyce medycznej. W szczególności podkreślono użyteczność dla diagnostyki takich narzędzi jak Phenix, Exomiser i Genomiser, które wykorzystują Human Phenotype Ontology.

Inną nową dyscypliną naukową jest biologia syntetyczna. O jej narodzinach, dotychczasowych dokonaniach i perspektywach dyskutował Marek Figlerowicz (Poznań).

W sesji zatytułowanej DNA-perspektywy Adam Krętowski (Białystok) pokazał różne zastosowania technologii DNA w medycynie precyzyjnej, która w przeciwieństwie do medycyny spersonalizowanej ma dużo większe szanse skutecznego zaistnienia.

Chociaż ogólnie znany jest fakt, że mamy wspólny genom, ludzie różnią się od siebie. Zmienność w obrębie ludzkiej populacji dotyczy nie tylko cech związanych z budową ciała (wzrost, kształt czaszki, kolor włosów) czy cech fizjologicznych (wydolność, siła, poziomy hormonów i enzymów), ale również cech osobowościowych, takich jak różnego typu talenty, skłonność do agresji czy skłonności do uzależnień. Za wszystkie ludzkie cechy odpowiadają dwa, wzajemnie na siebie oddziałujące, komponenty: środowisko i geny (tło genetyczne). W genomie człowieka występują różnego typu warianty genetyczne, wspólnie składające się na zmienność genetyczną człowieka. Najpowszechniejszą formą zmienności genetycznej są zamiany pojedynczych nukleotydów (SNP). Innym typem zmienności genetycznej jest zmienność liczby kopii (CNV). W genomie człowieka występują miliony SNP i tysiące CNV. Z wyjątkiem rzadkich chorób genetycznych, tylko nieliczne ludzkie cechy determinowane są według prostego, jednogenowego modelu. Większość cech determinowana jest przez wiele genów, a dodatkowo modyfikowana jest przez różne czynniki środowiskowe. Podobny sposób dziedziczenia występuje również u innych organizmów w tym zwierząt i roślin (Piotr Kozłowski, Poznań, Agnieszka Żmieńko, Poznań).

Michał Jasiński (Poznań) przedstawił referat o precyzyjnej hodowli roślin. Oznacza ona również rozwiązania oparte o badania asocjacyjne genomów oraz identyfikację genów kandydujących, odpowiedzialnych za ważne użytkowo cechy fenotypowe. Przykładem takich genów mogą być np. geny kodujące białka ABC (ang. ATP Binding Casette transporters), odpowiedzialne za adaptację roślin do zmiennych warunków środowiskowych. W swoim wystąpieniu Michał Jasiński szczególną uwagę poświęcił roli, jaką pełną białka ABC w odpowiedzi roślin na stres abiotyczny reprezentowany przez niedobór wody oraz infekcje patogenów grzybowych. Na wybranych przykładach zilustrowano, jak znajomość zależności między sekwencją genu a określoną cechą fenotypową może przyczynić się do tworzenia nowych rozwiązań w dziedzinach związanych z produkcją żywności.

Ostania częścią konferencji była sesja jubileuszowa pt. Kod genetyczny i centralny dogmat biologii molekularnej. Miała ona otwarty, popularnonaukowy charakter i odbyła się w Auli NOVEJ Akademii Muzycznej im. I. Paderewskiego w Poznaniu.

Podczas tej sesji przypomniano fakty (książka What is Life? A. Schroedingera, centralny dogmat biologii molekularnej) i odkrycia (model helikalnej struktury DNA czy synteza polifenyloalaniny na matrycy poliU w ekstrakcie komórkowym), które doprowadziły do poznania zasad kodowania genetycznego (w 1961 r.) oraz pełnej tabeli kodu genetycznego (w 1966 r.). Jak wielkie i przełomowe było to odkrycie, najlepiej świadczy rozwój inżynierii genetycznej i biotechnologii (Jan Barciszewski, Poznań). Przy okazji przypomniano, że przy rozszyfrowywaniu mechanizmów kodowania znaczący wkład miał Michael Sela (Mieczysław Salomonowicz). Ten urodzony w 1924 roku w Tomaszowie Mazowieckim krewny Juliana Tuwima i dobrze wykształcony chemik podpowiedział M. Nirenbergowi w jaki sposób można rozpuścić polifenyloalaninę powstałą w wyniku translacji polyU. Ze swoich prac wiedział on, że praktycznie jedynym rozpuszczalnikiem tego polipeptydu jest 30% roztwór bromowodoru w lodowatym kwasie octowym [3]. Takiej unikalnej wiedzy nikt poza Selą wówczas nie posiadał i można przypuszczać, że bez dyskusji Nirenberga z Selą odkrycie kodu genetycznego nastąpiłoby znacznie później [3]. Warto wiedzieć, że Michael Sela był również Prezesem Instytutu Naukowego Weizmana w Rehovot (Izrael) i jest członkiem Polskiej Akademii Umiejętności.

W celu popularyzacji najnowszych zdobyczy nauk biologicznych, Instytut Chemii Bioorganicznej PAN przekazał dla szkół ponadpodstawowych Województwa Wielkopolskiego aktualną wersję tabeli kodu genetycznego [4], aby była źródłem inspiracji dla młodzieży, szczególnie w szkolnych gabinetach biologiczno-chemicznych. Maciej Błaszak (Poznań) szeroko omówił osiągnięcia Francisa Cricka w obszarze biologii molekularnej a także dokonania w neurologii. W ostatnim wystąpieniu naukowym Marek Figlerowicz (Poznań) przedstawił Genomiczną Mapę Polski, nowy projekt badawczy mający na celu poznanie ok. 6 tysięcy genomów mieszkańców Polski.

Relację przygotowali Profesorowie:

Jan Barciszewski, Maciej Stobiecki, Michał Sobkowski i Marek Figlerowicz, Instytut Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu.

 

Piśmiennictwo cytowane w artykule:

[1] Ireneusz Stolarek, Maciej Figlerowicz: Homo Sapiens w Europie - histiria zapisana w DNA. NAUKA, 3,2-25,2016.
[2] Kim L. Morrison,  Gregory A. Weiss, The origins of chemical biology. Nat. Chem. Biol. 2, 3–6, 2006.

[3}] Marshall Nirenberg, Historical review: deciphering the genetic code - a personal account, Trends Biochem Sci. 29, 46-54, 2004.

[4] Maciej Szymański, Jan Barciszewski. The genetic code. Acta Biochimica Polonica, 54,51-54,2007

 

[1] Ireneusz Stolarek i Maciej Figlerowicz, Homo Sapiens w Europie- historia zapisana w DNA, NAUKA 3, 7-25, 2016.

[2] Kim L. Morrison,  Gregory A. Weiss, The origins of chemical biology. Nat. Chem. Biol. 2, 3–6, 2006.

[3] Marshall Nirenberg, Historical review: deciphering the genetic code – a personal account, Trends Biochem. Sci. 29, 46-54, 2004.

[4] Maciej Szymański i Jan Barciszewski, The genetic code. Acta Biochimica Polonica 54, 51-54, 2007.

 

Poniższa ulotka do pobarania

Kod genetyczny

 

Z przyjemnością donosimy, że 21 listopada 2016 r. na Wydziale Biologii
Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu o godz. 15:00 odbyło się
nadzwyczajne zebranie członków i licznych sympatyków Oddziału
Poznańskiego Polskiego Towarzystwa Biochemicznego, w tym pracowników,
doktorantów i studentów Wydziału. W odpowiedzi na inicjatywę seminaryjną
„_Nowe Horyzonty Przyrodnicze_" podjętą przez Zarząd Główny, w trakcie
wymienionego zebrania został wygłoszony wykład przez prof. dr hab. Martę
Miączyńską, kierownika Pracowni Biologii Komórki w Międzynarodowym
Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie. Tematyka
wystąpienia dotyczyła endosomów jako platform sygnałowych w aktywacji
szlaków prozapalnych w komórce. Poniżej przedstawiamy fotorelację z
wydarzenia. Autorem wszystkich zdjęć jest dr Andonis Karachitos.

Opracował: dr hab. Michał Rurek (Wydz. Biologii UAM)

W 2016 roku Uniwersytet Warszawski obchodzi okrągłe 200. urodziny. Za kilka dni społeczność akademicka Warszawy, i nie tylko, świętować będzie oczekiwane urodziny Uniwersytetui.

Uczelnia powstała na mocy edyktu Aleksandra I podpisanego 19 listopada 1816 r. Powołano wówczas pięć wydziałów: Prawa i Administracji, Lekarski, Filozoficzny, Teologiczny, Nauk i Sztuk Pięknych. Kilka lat później studiowało tu około 800 studentów, a wykładało 40-50 profesorów. Obecnie na UW funkcjonuje 21 wydziałów, studiuje 44,6 tys. młodych ludzi, rozwija się naukowo 3,2 tys. doktorantów a pracuje 3,3 tys. nauczycieli akademickich, w tym 820 profesorów.

Kilka warszawskich uczelni miało swoje początki na UW. W 1950 roku wydziały Lekarski i Farmaceutyczny stworzyły Akademię Medyczną (dziś Warszawski Uniwersytet Medyczny). Akademia Teologii Katolickiej (dziś Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego) i Chrześcijańska Akademia Teologiczna powstały z wydziałów teologicznych. Na UW wykładano również weterynarię (dziś Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego). Był też Zakład Fizjologii Człowieka, który później wszedł w skład Akademii Wychowania Fizycznego, a rysunek i malarstwo można teraz studiować na Akademii Sztuk Pięknych.

W XIX wieku dzieje uczelni były odbiciem historii Polski i jej mieszkańców. Gdy wybuchały powstania przeciw okupantowi, studenci brali w nich udział. Gdy kończyły się niepowodzeniem, uczelnię zamykano (w 1831 i w 1869 r). Na skutek rusyfikacji od 1869 r. aż do 1915 r. na UW językiem wykładowym był rosyjski, a rektorami Rosjanie. Język polski wrócił na uczelnię w czasie I wojny światowej. W roku 1918 Polska odzyskała niepodległość, a Uniwersytet całkowitą swobodę nauczania. Wówczas warszawska uczelnia stała się największą w kraju. Uniwersytet Warszawski zamknięto po wybuchu II wojny światowej. W roku 1945 Uniwersytet Warszawski, mimo zniszczeń wojennych, strat ludzkich i materialnych został reaktywowany.

W dniu 19 listopada zatrzyma się licznik uruchomiony przed tysiącem dni na fasadzie dawnej Biblioteki, a odmierzający dni pozostałe do okrągłych urodzin UW. Uczelnia rozpocznie trzecie stulecie działalności. W tym dniu o godz. 16.30 przed budynkiem dawnej Biblioteki odbędzie się wyjątkowa uroczystość. Kampus główny przybierze odświętną formę, będzie wielki uniwersytecki tort, świeczki, urodzinowy mapping i fajerwerki. Na te przyjemności zaprasza wszystkich chętnych Rektor Uczelni – prof. Marcin Pałys.

Świętowanie zakończy się podczas galowego koncertu w Filharmonii Narodowej, który rozpocznie się wkrótce po spotkaniu przed Biblioteką, o godz. 19:00. Podczas koncertu po raz pierwszy zostanie wykonany utwór Through the Looking-Glass, specjalnie na 200. urodziny UW skomponowany przez p. Pawła Szymańskiego. Orkiestrę Filharmonii poprowadzi maestro Jacek Kaspszyk. Goście usłyszą też Koncert fortepianowy e-moll op. 11 Fryderyka Chopina w wykonaniu Julianny Awdiejewej, laureatki I nagrody XVI Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina z 2010 roku.

Od roku trwają na Uniwersytecie wydarzenia związane z obchodami jubileuszu. Odbyły się już Światowy Zjazd Absolwentów, naukowe spotkania pod hasłem Odkryj UW!, regaty wioślarskie, Uniwersytecki Wehikuł Czasu, koncerty „Chopin był z UW” oraz jubileuszowe publikacje z serią "Monumenta Universitatis Varsoviensis”.

Pracownicy UW, którzy przyczynili się lub nadal przyczyniają do rozwoju swoich jednostek, a tym samym całej uczelni, zostaną uhonorowani złotymi i srebrnymi Medalami 200-lecia Uniwersytetu Warszawskiego. Uroczystości wręczenia Medali odbęda się 19, 23 i 30 listopada br. W sumie do rąk zasłużonych pracowników trafi 525 Medali 200-lecia.

Autorką projektu odznaczenia jest artysta - plastyk p. Magdalena Dobrucka, absolwentkawarszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, członkini International Art Medal Federation.

Więcej w zakładce:   http://www.uw.edu.pl/dwa-stulecia-historii/

W 77. rocznicę aresztowania przez hitlerowców 183 pracowników naukowych Uniwersytetu Jagiellońskiego i innych uczelni Krakowa, i wywiezienia ich do obozów koncentracyjnych w Sachsenhausen i Dachau – w Collegium Novum UJ oddano hołd ofiarom akcji Sonderaktion Krakau.

Tę szczególną operację zniszczenia polskiej elity intelektualnej okupant przeprowadził w dniu 6 listopada 1939 roku.

W uroczystości po raz drugi wzięły udział wszystkie uczelnie skupione w Kolegium Rektorów Szkół Wyższych Krakowa. Wcześniej delegacje władz rektorskich, wykładowców i studentów złożyły wieńce i zapaliły znicze na grobach wybitnych naukowców pochowanych na cmentarzach Rakowickim i Salwatorskim, a także w koszarach 16. Batalionu Powietrzno-desantowego im. gen. bryg. Mariana Zdrzałki pod tablicą upamiętniającą pobyt aresztowanych profesorów przed ich wywiezieniem do Sachsenhausen. Dodatkowo na cmentarzu Rakowickim odsłonięto po renowacji nagrobek profesora Stanisława Zaremby, uznawanego za najwybitniejszego polskiego matematyka przełomu XIX i XX wieku, i głównego twórcy silnego ośrodka matematycznego na UJ.

Rektor UJ prof. Wojciech Nowak w przemówieniu podczas uroczystości przypomniał, że władze UJ przed 25 laty nawiązały przyjacielskie kontakty z Uniwersytetem Ruprechta-Karola w Heidelbergu. Podjęta współpraca wykazała jedność w myśleniu i działaniu oraz ujawnia zrozumienie trudnej i bolesnej historycznej przeszłości i szczęśliwie dla obu krajów teraźniejszą kooperację bez barier. Współpraca pomiędzy oboma uniwersytetami trwa od 1989 roku i obejmuje niemal wszystkie dziedziny naukowe, w szczególności zaś nauki społeczne, humanistyczne, prawne, biologiczne, nauki o Ziemi, fizykę, astronomię, informatykę i bibliotekoznawstwo, a od 1997 roku również nauki medyczne. W dowód porozumienia i aktywnych kontaktów między uczelniami złoty medal "Plus ratio quam vis" otrzymał Uniwersytet Ruprechta-Karola w Heidelbergu. Medal odebrał prof. Dieter W. Heermann, prorektor ds. kontaktów międzynarodowych. Motywuje on do dalszej, ścisłej oraz wartościowej współpracy naukowej i wymiany studentów.

Podczas uroczystości w Collegium Novum UJ ważnym wydarzeniem było wystąpienie O potrzebie przypominania naszych zmarłych profesorów prof. Jana Wiktora Tkaczyńskiego, przewodniczącego Komitetu ds. Opieki nad Grobami Profesorów UJ. Następnie prof. Dorota Segda, rektor Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie, zarecytowała wiersz Pan od przyrody Zbigniewa Herberta, a przewodnicząca Samorządu Studentów UJ Patrycja Piłat odczytała Apel Pamięci. Po uroczystości w auli odsłonięto tablicę pamiątkową przed salą nr 56, tą samą, do której hitlerowcy w 1939 roku zwabili profesorów i wykładowców, aby później ich aresztować.

Obchody Akademickiego Dnia Pamięci zakończyło złożenie kwiatów pod tablicami pamiątkowymi w Collegium Novum oraz przed Dębem Wolności.

Fundacja na rzecz Nauki Polskiej po raz 25. przyznała Nagrody, które postrzegane są w opinii społecznej jako najważniejsze wyróżnienie naukowe w Polsce. Laureatami zostali wybitni polscy uczeni - profesorowie Jan Kozłowski i Józef Spałek z Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. Marek Samoć z Politechniki Wrocławskiej i prof. Bogdan Wojciszke z Uniwersytetu SWPS.

Uroczystość wręczenia nagród odbędzie się 8 grudnia br. na Zamku Królewskim w Warszawie.

Prof. Jan Kozłowski z Instytutu Nauk o Środowisku Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi UJ został nagrodzony przez FNP w obszarze nauk o życiu i o Ziemi za sformułowanie i eksperymentalną weryfikację teorii wyjaśniającej różnorodność strategii życiowych organizmów jako efektu optymalnej alokacji zasobów. Nagrodą FNP została wyróżniona teoria ewolucji historii życiowych organizmów autorstwa prof. Jana Kozłowskiego. Kluczowym dla rozwoju teorii był esej teoretyczny z 1992 r. opublikowany w czasopiśmie „Trends in Ecology and Evolution”. Laureat opisał w nim, jak organizmy rozporządzają dostępnymi zasobami na potrzeby wzrostu i rozmnażania oraz jaki ma to wpływ na wiek dojrzewania i masę ciała.

Prof. Józef Spałek z Instytutu Fizyki im. Mariana Smoluchowskiego Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ otrzymał nagrodę w obszarze nauk matematyczno-fizycznych i inżynierskich za badania układów silnie skorelowanych, a w szczególności za sformułowanie modelu t-J. Jest to standardowy model w teorii układów silnie skorelowanych elektronów. Silne korelacje między elektronami stanowią podstawę wyjątkowych właściwości fizycznych takich układów, jak niekonwencjonalne (wysokotemperaturowe) nadprzewodnictwo i nowe fazy kwantowe

Prof. dr hab. inż. Marek Samoć z Wydziału Chemicznego Politechniki Wrocławskiej otrzymał Nagrodę FNP obszarze nauk chemicznych i o materiałach za odkrycie niezwykłych właściwości optycznych nanomateriałów dla optyki nieliniowej. Profesor Marek Samoć jest specjalistą w dziedzinie chemii fizycznej, zaangażowanym w badania nad nowymi materiałami dla optoelektroniki i fotoniki.

 Prof. dr hab. Bogdan Wojciszke z SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego,  Wydział Zamiejscowy w Sopocie, otrzymał Nagrodę FNP w obszarze nauk humanistycznych i społecznych za opracowanie modelu sprawczości i wspólnotowości jako podstawowych wymiarów poznania społecznego. Laureat badał, jak ludzie spostrzegają i oceniają innych ludzi oraz samych siebie. Ustalił, że samych siebie spostrzegamy głównie na wymiarze sprawczości i przede wszystkim od tych spostrzeżeń zależy poczucie własnej wartości (samoocena). Natomiast innych postrzegamy z perspektywy odbiorcy głównie na wymiarze wspólnotowości i przede wszystkim od tych spostrzeżeń zależą nasze oceny i postawy wobec innych osób. Oceniając siebie samych patrzymy z perspektywy sprawcy monitorującego skuteczność działania i bierzemy pod uwagę głównie sprawność w realizacji własnych celów, o których z góry zakładamy, że są dobroczynne.

Nagrody FNP przyznawane są za szczególne osiągnięcia i odkrycia naukowe, które przesuwają granice poznania i otwierają nowe perspektywy poznawcze, wnoszą wybitny wkład w postęp cywilizacyjny i kulturowy naszego kraju oraz zapewniają Polsce znaczące miejsce w podejmowaniu najbardziej ambitnych wyzwań współczesnego świata. Wysokość nagrody 200 tys. zł.

banner strona

FEBS2018

2018AdvCourse



Z ŻYCIA ODDZIAŁÓW

"O nauce w Polsce – zamyślenie"

W siedzibie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w końcu stycznia b.r. odbyła się premiera książki wieloletniego prezesa FNP prof. Macieja W. Grabskiego pt. „O nauce w Polsce – zamyślenie”  z udziałem znakomitości polskiej nauki. Książka zawiera zbiór refleksji napisanych i wygłoszonych przez prof....

więcej więcej

Z ŻYCIA BIOCHEMII

(Bio)chemia w pincie Guinessa

(Bio)chemia w pincie Guinessa

Andy Brunning zgłębia gorycz i pienistość słynnego piwa..

więcej więcej

Z ŻYCIA TOWARZYSTWA

Wspomnienie z BIO 2014

Wspomnienie z BIO 2014

Przypomnijmy sobie jak było, zapraszamy do obejrzenia zdjęć z Kongresu Bio 2014

więcej więcej